Amel Edilmeyen Hadisler

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Hadis Tarihi ve Hadis Usulü eserlerinde, Ehl-i Hadis‘e mensup, Fıkıh nosyonuna sahip olmayan birçok alimin, hadislerle amel noktasında –özellikle mütearız hadislerin çokluğu ve Fıkhu’l-hadis konusundaki birikimlerinin azlığı dolayısıyla– yaşadığı tıkanıklığı Fıkıh imamlarına başvurmak suretiyle aştığını anlatan önemli anekdotlar vardır. Bu durum, belli bir sisteme dayanmadan hadislerle amel ameliyesinin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilemeyeceğinin çarpıcı bir göstergesidir. Yine bu sebepledir ki, –birkaçı … Devamını Oku

Batılıları Şaşırtan Batılı

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Batılılaşma/modernleşme maceramızı, sürecin en çalkantılı dönemlerinde Fransa’nın Osmanlı sefirliğini yapmış olan Engelhardt‘ın kaleminden okumak hayli ilgi çekici. Tanzimat ve Türkiye adlı kitabında Engelhardt, bugünün altyapısını hazırlayan o dönemde yaşananları derin bir vukufiyetle –ve tabii bir “Batılı” gözüyle– ayrıntılı bir şekilde resmettiği mezkûr kitabında, dönemin Avusturya başbakanının, Avusturya’nın İstanbul elçisine çektiği bir telgrafa yer verir (s. 55-6). “Türkiye’nini samimi dostlarını şaşırtan” … Devamını Oku

Ahmet Cevdet Paşa’yı Önemli Kılan

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Bir önceki yazıda, dönemine hemen her yönüyle ışık tutan en önemli belgelerden biri olan Tezâkir‘inden “tuhfe” kabilinden iki anekdot naklettiğim merhum Ahmet Cevdet Paşa, engin devlet tecrübesi (Evkaf, Maliye ve Adliye nazırlığı görevlerinde bulunduğunu hatırlayalım), İslamî ilimlere vukufiyeti (bir ara Şeyhülislamlık makamına getirilmesi söz konusu olmuştu) ve dirayeti ile öne çıkan en parlak simalarımızdandır. Ancak onu önemli kılan, sadece bu … Devamını Oku

Yorumsuz

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Merhum Ahmet Cevdet Paşa’nın, Tezâkir’inde (III, 24 vd.), bazı ahvali teftiş için gittiği Balkanlar’daki gözlemlerinden, hayata dair iki kesiti (sadeleştirerek) paylaşmak istiyorum bugün: “… Boşnaklar böyle güzel ahlak sahibi olmaları yanında mütedeyyin, musalli ve itikadı tam kimselerdir. Ulemaya dahi hürmetleri ve şer-i şerife riayetleri ziyadedir. Fakat bu aşıklık usulüne bazı ulema itiraz eyledikleri halde, öteden beri alışkın oldukları bir muamele … Devamını Oku

İlim ve Siyaset-4

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Bir önceki yazıda bahsi geçen el-Meliku’l-Muazzam’ın kardeşi el-Meliku’l-Kâmil lakabıyla anılan Muhammed b. Muhammed de Eyyubiler’in alim yöneticilerindendir. İştigal sahasını ağırlıklı olarak Hadis ilminin teşkil ettiği bu sultan, Hadis ezberine ve nakline büyük önem vermiştir. Sahîhu Müslim‘e ta’lîkâtı mevcuttur. Ebu’l-Kasım es-Safrâvî, ondan dinlenen kırk hadisi ihtiva eden bir Cüz kaleme almıştır. Bu sultan da ulema ile mücaleseye rağbet eder, hatta münazaralara … Devamını Oku

İlim ve Siyaset-3

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

“İlim-siyaset ilişkisi” bağlamında Eyyubiler’i “özel” yapan, sadece daha önce yazdıklarım değil. Hatta konumuz bakımından onlardan daha önemlisi, devrin rical-i devletinden neredeyse tamamının, aynı zamanda “kalbur üstü” ilim adamı sınıfından olarak anılmayı fazlasıyla hak etmiş olmasıdır. Eyyubiler’in bu babda öne çıkan alim yönetici (veya yönetici alim) simalarından ilki elbette Selahaddin Eyyubi’dir. Kaynakların zikrettiğine göre Selahaddin’in “özel ilgisi” Hadis sahasında yoğunlaşmıştır. Sefer … Devamını Oku

İlim ve Siyaset-2

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

İlimle siyasetin iç içe geçtiği, hatta kaynaştığı nadide örneklerden birisini, 1171-1462 yıllarında Mısır, Hicaz, Yemen ve Kuzey Afrika’da hükümfermâ olan Eyyubiler devletinin oluşturduğu şüphesizdir. Bu dönem, İslam ilim tarihinin son derece önemli bir halkasını teşkil etmiştir. Bir devlet için yaklaşık 300 yıl gibi kısa sayılacak bir süre ayakta kalabilmiş olan Eyyubiler, bu kısa süreye gerçekten “büyük” başarılar sığdırmasını bilmiş önemli … Devamını Oku

İlim ve Siyaset

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Basiret, ufuk ve dirayet sahibi, teorik bilgisini pratiğe aktarma kabiliyeti bulunan alimin siyaset sahasında sarf-ı mesai etmesinin siyaset için kazanç olduğunda şüphe yok. Ve elbette bu kazanç sadece siyasetin değil, aynı zamanda milletin olur. Ancak genelde herhangi bir meşgalenin ve özelde siyasetin, “ilmi ilim için yapan” kişi için “bitirici” bir etki yaptığı da muhakkak. Böyle bir “saha değişikliği”, ilimle iştigal … Devamını Oku

Gurbet

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Dünyanın “global bir köy” olarak ifade edildiği modern çağda özleyecek bir köyden mahrum bırakıldığımızdan mıdır, yoksa “sıla”nın temsil ettiği değerlerin kaybolmasından mı, “gurbet” kelimesi sözlüğümüzden sessiz sedasız çekilivermiş durumda, farkında mısınız? Sılasını terk etmek zorunda kalan yiğidin, “gurbet”te başına gelenlerden şikâyeti, aslında aileden, ahbapdan, komşudan, mahalleden cüdâlığı içine sindirememesinin bize özgü dışa vurumudur. Zira onlardan ayrı kalmak, onlarla anlamlı olan … Devamını Oku

Çağdaşçı Kur’an Anlayışı

Ebubekir Sifil2003, Gazete Yazıları, Mayıs 2003Bir Yorum Yazınız

Batı merkezli dünya Modernizm sonrası (postmodernist) dönemi yaşarken İslam dünyasında bu “yeni” sürecin neye tekabül ettiğini sormak herhalde “abesle iştigal” olacak. Zira bizde henüz Modernleşme süreci tamamlanabilmiş değil. Bunu elbette İslamî ilimler merkezli olarak söylüyorum. “İslam’ın mani-i terakki olmadığı” tezinden “bilginin İslamîleştirilmesi” çabalarına gelene kadar modern duruma bakışımızda çok fazla bir değişiklik olmadığı ve İslamî modernleşme serüveninin kendisini henüz “dikkate … Devamını Oku