“Aklın fonksiyonu” konusunda Mâturîdiyye ve Eş’ariyye meslekleri arasında varlığı dile getirilen ihtilaf, mevzu-i bahsimizde ilgi çekici biçimde daralmakta, adeta yok olmaktadır. Bugün, özellikle Modernistler tarafından “şişirilen” bu ihtilafın durumuna biraz yakından bakalım istedim. Ancak yazıyı gereğinden fazla uzatmış olmamak için sadece bu iki mezhebin imamından kısa birer nakil yapmakla iktifa edeceğim. İmam el-Mâturîdî, Te’vîlâtu Ehli’s-Sünne‘de (I, 43) “Allah onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerinde de perde vardır. Onların hakkı azim bir azaptır” (2/el-Bakara, 7) ayetinin tefsirinde, kendi … Devamını Oku
İnsan ve Teklif-2
Pek çok Kur’an beyanı, insanoğlunun bu dünyada bulunuşunu anlamlandırma sürecinin bir önceki yazıda zikredilen kavramların anlattığı faaliyet ile başladığını açık bir şekilde ifade etmektedir. Şu halde –tekraren söyleyelim– kendisine herhangi bir peygamberin daveti ulaşmamış olan kimsenin sorumluluğu, Allah Teala‘nın var ve bir olduğu sonucunu intaç edecek olan nazar ve istidlal faaliyetiyle sınırlıdır.
Denebilir ki: Aklını, nazarî ve istidlalî meselelerin üstesinden gelecek ölçüde çalıştırmayı beceremeyen, inancı, içine doğduğu dinî ve kültürel ortamın değerleriyle şekillenmiş olan bir kimsenin (yani Patagonyalı … Devamını Oku
İnsan ve Teklif
“Okuyucu Soruları” serisi devam ettikçe, bir taraftan da –bazı okuyucuların da tariz yollu dile getirdiği gibi– “acaba asıl formatımızdan sapıyor muyuz” diye kendime sık sık soruyorum. Ama bu serinin, sizlerle aramızdaki canlı iletişimi (moda tabiriyle “interaktif ilişki”yi) daha bir takviye ettiğini ve farklı açılımlar sağladığını görmek de doğrusu rahatlatıcı.
“Okuyucu Soruları” serisinin, alışılagelmiş “soru-cevap” tarzını da ihtiva etmekle birlikte, çok daha geniş ve derinlikli bir boyut içerdiğini gösteren mesajlardan biri şöyle:
Soru: (…) Cahil kafirin durumuna dair cevabınızı köşenizden … Devamını Oku
Şevval Orucu Mekruh Mu?-2
Şevval Orucu Mekruh Mu?-2
Şevval orucunun mekruh olduğu konusunda İmam Ebû Hanîfe ve İmam Ebû Yusuf‘tan nakledilen görüş hakkında bir noktaya dikkat çekmemiz gerekiyor:
İmam Muhammed‘in eserleri, es-Serahsî‘nin el-Mebsût‘u, el-Hidâye ve benzeri temel eserlerde Şeyhân‘ın Şevval orucu hakkındaki bu hükmüne rastlanmamaktadır.
Reddu’l-Muhtâr‘daki (II, 435) bir kayda göre bu meseleyi Tahrîru’l-Akvâl fî Savmi’s-Sitti min Şevvâl adlı risalesinde detaylı bir şekilde ele almış olan allame el-Kasım b. Kutluboğa‘nın ifadelerinden anlaşıldığı kadarıyla bu görüşü İmam Ebû Hanîfe‘ye ilk nisbet eden kişi et-Tebânî (Ya’kûb … Devamını Oku
Şevval Orucu Mekruh Mu?-1
Soru: Malum olduğu üzre Şevval ayında oruç tutmanın faziletiyle ilgili hadis-i şerif var. Yalnız ben Celal Yıldırım hocanın Kaynaklarıyla İslam Fıkhı 2. cilt sayfa 217’de şöyle bir ibareye rastladım:
“İmam Ebu Hanife’ye göre, ister üstüste,ister dağınık vaziyette şevval ayından alti gün oruç tutmak mekruhtur…”
Sevgili Hocam size sorum;
1- Konuyla ilgili hadisi şerifi ve yukarıdaki ibareyi okuduğumuzda bu konuyu nasıl anlamamız gerekir?
2- Acaba Şevval (orucu)ile ilgili hadis-i şerifin kaynağı zayıf da onun için mi İmam-ı Azam Ebu Hanife Hz.’leri böyle … Devamını Oku
İmamın Arkasında Kıraat
Soru: Hadis-i şerife göre imamın arkasında Fatiha okumak farz iken Ebu Hanife neden mekruhluğuna hükmetmiştir? Mevridi nasda içtihada mesağ yoktur. Hadis varken Ebu Hanife hazretleri neden farklı içtihatta bulunmuştur?
Cevap: Cemaatle kılınan namazlarda imamın arkasında bulunanların Fatiha okuyup okumayacağı, mezhepler arasında ihtilaflı bir meseledir. Bu ihtilafın menşei de konuyla ilgili hadislerin nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki görüş ayrılığıdır. Son cümleden de anlaşılacağı gibi bu konuda hem farklı anlaşılmaya müsait, hem de birbiriyle tearuz halinde bulunan hadisler vardır. Bu sebeple … Devamını Oku
Ehl-i Kitab’ın Akıbeti
Cumartesi (20 Kasım) günkü yazım üzerine aldığım iki mesaj üzerinde duracağım bugün.
Soru: “Okuyucu soruları (50) yazmış olduğunuz makalenizde son paragraftaki ayet ve sahih hadisle alakalı olarak bir arkadaşım, Bakara 62. ayeti öne sürerek hiristiyanların da cennete gidebileceklerini izah etmeye çalıştı. Bununla alakalı olarak ne söyleyebiliriz? Ben teslis akidesine bağlı olarak ahirete göç edenlerin cezaya uğrayacaklarını söylediğim için arkadaşım bu ayeti örnek göstermeye çalıştı…”
Soru: “… Mesela, Patagonya dağlarındaki bir köyde doğup büyümüş, hayatında İslam’ın adını dahi duymamış animist … Devamını Oku
Bazı Hadisler-1
Soru: “Dünya öküz ile balığın üzerindedir, manasında olan hadisin kaynağını biliyor musunuz? Bu hadis sahih midir, müteşabihattan mıdır? Hadiste ne anlatılmak istenmiştir, izah edebilir misiniz?
Cevap: Halk arasında tek rivayet olarak bilinmekle birlikte, araştırabildiğim kadarıyla dünyanın, bir öküzün ve diğeri balığın sırtında olduğunu ifade eden iki ayrı rivayet mevcuttur.
Bunlardan ilkini İbnu’l-Kayyım (“el-Menâru’l-Münîf“, 78) ve Ali el-Karî (“el-Esrâru’l-Merfû’a“, 430) zikretmiştir. Uydurma olduğu açıktır.
İkincisi ise İmam Ahmed‘in “Kitâbu’l-İlel ve Maü’rifeti’r-Ricâl“inde , İbn Hibbân‘ın “Kitâbu’l-Mecrûhîn“inde ve zayıf/illetli rivayetlerin zikredildiği daha başka … Devamını Oku
Resail-i Nur
Soru: “Risalet-ün Nur sair te’lifat gibi ulûm ve fünundan ve başka kitablardan alınmamış. Kur’andan başka me’hazı yok, Kur’andan başka üstadı yok, Kur’andan başka mercii yoktur. Te’lif olduğu vakit hiçbir kitab müellifinin yanında bulunmuyordu. Doğrudan doğruya Kur’anın feyzinden mülhemdir ve sema-i Kur’anîden ve âyâtının nücumundan, yıldızlarından iniyor, nüzul ediyor.”
Yukarısı 1. Şua’dan iktibas edilmiştir. Malumunuz bu gün sünneti red eden bir güruh-i la yuflihun mevcut. Bazıları Ehl-i Sünnet adına yola revan olup, kaş yapayım derken göz çıkarıyorlar. Said Nursi’nin … Devamını Oku
Mazlum Hristiyanlar Şehit Midir?
Soru: Üstad Said-i Nursi’nin şu sözünü nasıl anlamalıyız: “Hristiyanların mazlumları şehit olarak ölür.”Cevap: Said Nursi merhumun bu sözü, bildiğim kadarıyla Kastamonu Lahikası‘nda (Mektup no: 75, s. 1615) geçmektedir. Oradaki ifadeleri şöyledir:
“… Şiddet-i şefkat ve rikkatten, bu kışın şiddetli soğuğuyla beraber mânevî ve şiddetli bir soğuk ve musibet-i beşeriyeden biçarelere gelen felâketler, helâketler, sefaletler, açlıklar şiddetle rikkatime dokundu. Birden ihtar edildi ki:
“Böyle musibetlerde kâfir de olsa hakkında bir nevi merhamet ve mükâfat vardır ki, o musibet ona nispeten … Devamını Oku